Zakład Informatyki i Łączności SGSP

W internecie dostępna jest ogromna ilość dokumentacji i informacji związanych z Linuksem. Ta strona ma na celu tylko przybliżenie historii i ogólną charakterystykę systemu.
Historię Linuksa należy rozpocząć od historii Uniksa. Pierwszy Unix został napisany przez Kena Thompsona w 1969 r. w Bell Laboratories, oddziale AT&T (amerykański koncern telekomunikacyjny). W 1973 r., rok po opracowaniu języka C przez Dennisa Ritchie Unix został przepisany na język C i rozpoczęła się wielka historia tego doskonałego systemu operacyjnego. Podczas gdy MSWindows może być uruchamiany tylko na platformie PC (WindowsNT również na platformie Alpha, chociaż NT nie jest już rozwijany), Uniksa można uruchomić na wszystkich znanych architerkturach sprzętowych: PC, Sparc, Alpha, PowerPC i wielu innych. Wiele firm, w tym IBM i Sun przygotowały komercyjne wersje Uniksa dla własnych platform. Daty powstawania kolejnych dystrybucji Uniksa można prześledzić przeglądając Unix_history.pdf.

Ważnym momentem w historii Uniksa było rozpoczęcie w 1983 r. przez Richarda M. Stallmana prac nad darmową (do tej pory prawie wszystkie Uniksy były produktami komercyjnymi) wersją Uniksa GNU (Gnu is Not Unix). GNU był zestawem wielu darmowych, standardowych uniksowych programów użytkowych. Był tam edytor, shell Bash (środowisko pracy), klient email oraz cała masa innych potrzebnych na codzień programów. Brakowało jednak jądra (kernel), najważniejszego (i najtrudniejszego do opracowania) składnika systemu operacyjnego. To jądro odpowiada za to jak wydajnie i stabilnie będzie pracował system i zapewnia obsługę wszystkich urządzeń (poprzez obecne w jądrze sterowniki urządzeń - drivers). W roku 1986 oficjalnym jądrem GNU był TRIX, kernel stworzony w MIT (Massachusetts Institue of Technology). W 1991 r. w Free Software Foundation rozpoczęto w oparciu o jądro Mach tworzyć jądro HURD. Jednak prace nad jądrem szły zbyt wolno, a na horyzoncie pojawił się już nowy kernel autorstwa Linusa Torvaldsa - Linux. Jądro to stało się wkrótce oficjalnym kernelem GNU (chociaż prace nad GNU/HURD nadal trwają). Wersja GNU, z jądrem Linuksa, która jest dziś powszechnie nazywana Linux powinna się właściwie nazywać GNU/Linux.

Jądro to było rozwijane bardzo szybko, głównie dzięki temu, że od samego początku zwróciła na niego uwagę społeczność internetowa. Dzięki współdziałaniu tej społeczności Linux jest dziś tak popularny.
GNU/Linux jest dostępny za darmo. Można go ściągnąć z internetu lub otrzymać wraz z pismem komputerowym. Z jednej płyty instalacyjnej można zainstalować Linuksa na dowolnej liczbie stanowisk.
Dostępne są kody źródłowe dla wszystkich pakietów GNU (jest to wymóg aby pakiet mógł być włączony do dystrybucji GNU). Dostęp do kodów źródłowych pozwala na modyfikację programu.
Istnieje wiele dystrybucji Linuksa. Najbardziej znane Redhat, Mandrake, SuSE i wiele innych są tworzone przez firmy podczas gdy Debian lub PLD (Polska Dystrybucja Linuksa) są tworzone przez społeczność internetową. Istnieją również dystrybucje tworzone przez jedną osobę, np. Slackware.
W skład dystrybucji wchodzi często bardzo duża ilość pakietów - obecnie wiele dystrybucji rozprowadzana jest na więcej niż jednej płycie CD. Dystrybucje takie zazwyczaj zawierają dużo więcej narzędzi i programów niż MSWindows - można tam znaleźć programy graficzne, wiele edytorów tekstu, klientów email, www, irc, kilkadziesiąt gier. Linux nie jest tak popularny jak MSWindows na rynku systemów typu desktop (biurkowych), jednak na rynku serwerów ma bardzo silną pozycję. Dystrybucje Linuksa zawierają wiele wysokiej jakości programów-serwerów i programów do kierowania/nadzorowania ruchu w sieci. Linux jest uznawany za bardzo bezpieczną platformę (dotyczy to również problemu wirusów).

Karol Kreński, mimooh at inf.sgsp.edu.pl