7. Praca z warstwami

Rysunek 9 przedstawia ideę warstw.

Rys. 9 Idea warstw.

Jak widać na rysunku podział na warstwy powoduje, że poszczególne elementy rysunku można przenosić na bliższy lub dalszy plan, przysłaniając wszystko to co jest na dalszym planie. Po dodaniu przezroczystości przekonamy się, jak cenny może być dla nas taki mechanizm.

Po wybraniu -> Warstwy -> Warstwy, kanały i ścieżki lub ctrl+l (layers). Widzimy, że nasz rysunek zawiera tylko jedną warstwę - Tło. Możemy podzielić rysunek na wiele warstw duplikując je lub wstawiając nowe.

Rys. 10 Okno Warstwy, kanały i ścieżki.

Jak widać na rysunku warstwy można przesuwać względem siebie. Świadczy o tym kolejność wyświetlanych warstw - warstwa 2 jest na pierwszym planie - przysłania dalszoplanowe warstwy, następną jest warstwa 1 i na końcu warstwa 3. Aktywna warstwa (warstwa 1) jest podświetlona na niebiesko. Jeżeli nie będziemy ustawiać dodatkowych opcji to musimy założyć, że wszelkie operacje są wykonywane tylko na aktywnej warstwie. Może to być dosyć mylące, zwłaszcza dla początkujących użytkowników. Jeżeli coś działa nie tak (np. nie możemy czegoś zaznaczyć lub wypełnić kolorem) to bardzo prawdopodobne jest, że mamy zaznaczoną niewłaściwą warstwę. ctrl+l pozwoli sprawdzić, która warstwa jest aktywna.

Na każdej warstwie z osobna możemy przeprowadzić kilka operacji dostępnych z menu - prawy przycisk myszy na warstwie. Najważniejsze z nich to przeskalowanie warstwy (niezależnie od pozostałych warstw) i połączenie kilku warstw w jedną. Opcja Spłaszcz obraz powoduje połączenie wszystkich warstw i w miejscach przezroczystych ustawienie koloru tła. Może to być przydatne przy zapisie w formacie pliku nie obsługującym przezroczystości.

8. Przezroczystość

Warstwa "Tło" jest szczególną warstwą. Jeżeli dopiero rozpoczęto pracę prawdopodobnie warstwa "Tło" nie obsługuje przezroczystości. Jeżeli próbujemy coś wyciąć z warstwy "Tło" w miejscu wycięcia pojawi się kolor tła (kolor narzędzia i kolor tła omówione zostały w punkcie 5. Praca z kolorem). Jeżeli zależy nam żeby uzyskać w warstwie "Tło" przezroczystość należy do rysunku dodać kanał alfa (W oknie Warstwy, kanały i ścieżki należy kliknąć prawym przyciskiem na danej warstwie i wybrać Dodaj kanał alfa). Kanał alfa jest automatycznie dodawany do każdej nowotworzonej warstwy.

Wracamy do naszego rysunku. Pora usunąć tło. Zaznaczamy białe tło i wycinamy je ctrl+x. Powinniśmy otrzymać rysunek podobny do przedstawionego poniżej. Szare kwadraty mówią o tym, że nie ma tam żadnych pikseli - rysunek jest przezroczysty. Używając narzędzia możemy obrysować (nie starając się przesadnie - zaznaczenie może być większe niż sam pingwin) siedzącego pingwina.

Rys. 11 Zaznaczanie siedzącego pingwina.

Następnie wycinamy zaznaczenie ctrl+x , w oknie Warstwy, kanały i ścieżkictrl+l tworzymy nową warstwę, upewniamy się, że jest ona aktywna i wklejamy zawartość bufora, czyli wyciętego pingwina. Warto zauważyć jak zmieniło się zaznaczenie - mimo zaznaczenia przez nas pingwina wraz z otaczającym go fragmentem przezroczystego tła zaznaczenie zostało pomniejszone o przezroczysty, czyli nieistniejący obszar i dopasowane do konturu pingwina. Wskazuje na to obszar wyznaczony przez "maszerujące mrówki" po wklejeniu pingwina.

Rys. 12 Pingwin po wklejeniu.

Teraz mamy możliwość kopiowania pingwinów na nowe warstwy, przesuwania aktywnych warstw narzędziem (dostępnym z okna narzędzi - nie mylić z nawigatorem w prawym dolnym rogu) i zmiany kolejności warstw. Po zapisaniu rysunku do pliku i wyświetleniu go np. w przeglądarce plików graficznych lub przeglądarce www zamiast szarych kwadratów uzyskamy prawdziwą przezroczystość.

Rys. 13 Efekt końcowy. Rysunek budowany był z czterech warstw.

9. Tryby koloru

W gimpie rysunek może używać jednego z trzech trybów koloru:

1) RGB - Obraz budowany jest z trzech kanałów - Red, Green, Blue (czerwony, zielony, niebieski), każdy po 8 bitów dając w sumie 24 bitowy kolor. W tym kolorze powinniśmy zapisywać grafikę jeżeli zależy nam na najwyższej jakości, a duża wielkość pliku nie stanowi problemu.

2) Kolor indeksowany - Obraz może zawierać od 1 do 256 kolorów, czyli maksymalnie 8 bitów. Większość rysunków na tej stronie została zapisana w kolorze indeksowanym z ok. 20-30 kolorami. Uzyskuje się dzięki temu zdecydowanie mniejsze pliki niż w przypadku RGB. Jeżeli jakość rysunków nie jest zadowalająca to spowodowane to jest potrzebą uzyskania jak najmniejszych plików. Gdyby rysunki zostały zapisane w większej ilości kolorów jakość niektórych z nich byłaby lepsza.

3) Odcienie szarości(Gray lub Grayscale)- Istnieje również możliwość pracy w 256 odcieniach szarości. Jeżeli próbujemy używać np. koloru niebieskiego, a zamiast tego wychodzi kolor mniej lub bardziej szary to znaczy, że znaleźliśmy się w trybie mapowania wszystkich kolorów do odcieni szarości. Tryb ten jest częściej spotykany jako tryb wejściowy rysunku - np. pobrany ze skanera niż tryb wyjściowy. Chodzi o to, że skanowanie jako Gray jest szybsze, pliki zajmują mniej miejsca i jakość jest wystarczająca dla obrazów czarno - białych.

Zmiany trybu dokonujemy przez -> Obraz -> Tryb

10. Zapisywanie rysunku

W celu zapisania rysunku wybieramy -> Plik -> Zapisz jako. W Opcjach zapisu mamy możliwość rozwinięcia listy i wybrania formatu pliku. Inną metodą jest pozostawienie opcji Według rozszerzenia i określenie formatu zapisu na podstawie nazwy pliku, np. rysunek.png będzie jednoznaczne z wybraniem z listy formatu png.

Istnieje wiele formatów plików graficznych. Ograniczymy się tutaj do omówienia najpopularniejszych z nich: PNG, JPEG i GIF oraz formatu związanego tylko z gimpem - XCF. Pierwsze trzy formaty są najpopularniejszymi typami plików graficznych na stronach www.

1) PNG jest formatem zapewniającym bezstratną kompresję. Jako PNG można zapisywać we wszystkich możliwych w gimpie trybach: obrazy RGB (24 bity), indeksowane (od 1 do 256 kolorów) oraz obrazy w odcieniach szarości (256 odcieni szarości). Format ten obsługuje przezroczystość. PNG powstał jako alternatywa dla GIFa używającego do kompresji opatentowanego algorytmu LZW. PNG nie posiada żadnych ograniczeń licencyjnych czy patentowych, przez co jest mocno promowany przez środowisko OpenSource. Zapisywany w trybie indeksowanym PNG zapewnia lepszy niż GIF algorytm kompresji - plik zapisany jako PNG będzie mniejszy niż GIF.

2) JPEG zapewnia stratną kompresję, chociaż niekoniecznie zauważalną gołym okiem. Nie obsługuje przezroczystości. Można go stosować do zapisu obrazów RGB i odcieni szarości. JPEG doskonale nadaje się do zapisu obrazów z dużą ilością kolorów, przede wszystkim zdjęć.

3) GIF istnieje na rynku już dość długo. Jednak kilka lat temu zdecydowano się na pobieranie licencji od twórców programów obsługujących ten format. Doprowadziło to do bojkotu GIFa i promowania formatu PNG. GIF obsługuje tylko kolor indeksowany. Podobnie jak PNG obsługuje przezroczystość. Jednyną rzeczą, w której GIF przewyższa PNG jest możliwość tworzenia animowanych obrazów.

4) XCF jest formatem gimpa. Nie jest to odpowiedni format do wymiany plików z innym programami graficznymi. Jednak w obrębie gimpa XCF jest najpotężniejszym formatem obsługującym wszystkie funkcje, tryby i możliwości programu - przede wszystkim warstwy, czego nie potrafi żaden z prezentowanych wcześniej formatów.

Podsumowanie:

Do zapisu grafiki do wymiany z innymi programami lub na strony www możemy się ograniczyć do 2 formatów PNG i JPEG. GIF jeżeli nie zawiera animacji może być śmiało zastępowany przez PNG. Format XCF powinien być wybierany do zapisu plików, z którymi mamy zamiar jeszcze pracować. Zwłaszcza jeżeli zawierają one warstwy.

Początek

Ostatnia zmiana:
mimooh @ inf sgsp edu pl
2005-11-07