OpenOffice.org Calc - arkusz kalkulacyjny
OpenOffice.org
Calc - arkusz kalkulacyjny
Aby wypełnić kolumnę A ciągiem arytmetycznym 3,6,9,12,..., należy wprowadzić dwie pierwsze wartości w komórkach A1 i A2
3
6
Następnie obie komórki należy zaznaczyć i chwytając za prawy dolny róg przeciągnąć w dół.
Aby wypełnić kolumnę ciągiem geometrycznym 2,4,8,16..., należy zaznaczyć obszar, który ma zostać wypełniony, przejść do Edycja -> Wypełnij -> Serie danych i wybrać parametry dla ciągu (wartość początkową i przyrost).
|
|
A |
B |
C |
|---|---|---|---|
|
1 |
2 |
10 |
|
|
2 |
4 |
20 |
|
|
3 |
6 |
30 |
|
Procedura dla operacji matematycznych jest zawsze podobna. Należy umieścić kursor np. w C1 i używając adresów komórek (kolumna wiersz) wprowadzić odpowiednie wpisy.
|
Operacja |
Przykładowy wpis |
|---|---|
|
Suma |
=A1+B1 |
|
Iloczyn |
=A1*B1 |
|
Iloraz |
=A1/B1 |
|
Potęga (trzecia) |
=A1^3 |
|
Pierwiastek (stopnia czwartego) |
=A1^(1/4) |
Aby uzyskać wyniki dla pozostałych wierszy kolumny C wystarczy wypełnioną komórkę C1 przeciągnąć w dół chwytając za jej prawy dolny róg.
Funkcje składają się z trzech elementów:
funkcja(arg1; arg2)
funkcja() - nazwa funkcji i nawias;
arg1; arg2 – lista argumentów oddzielona średnikiem; lista może zawierać różną liczbę argumentów; zazwyczaj jednym z argumentów jest zakres komórek na jakim funkcja ma działać;
wartość zwracana – zazwyczaj liczba, która pojawi się jako wynik w komórce z której wywołano funkcję;
Należy pamiętać o umieszczaniu znaku = przed nazwą funkcji, czyli
=funkcja(arg1; arg2)
Opisy sposobu użycia funkcji (składni) znajdują się w Autopilocie funkcji (przycisk na pasku formuł na lewo od =). W związku z różnymi tłumaczeniami na język polski niektóre nazwy funkcji mogą się różnić od nazw używanych w tym dokumencie.
Funkcja
funkcja(AB)
ma jeden argument, podczas gdy
funkcja(A;B)
posiada dwa argumenty.
Najczęściej używaną funkcją jest suma(). Przykładowo
suma(A1;B3) dla A1=3; B3=5 zwróci wynik równy 8 i umieści go w komórce, z której wywołano funkcję. Funkcja pracuje tu z dwoma argumentami.
suma(A1:B3) – dwukropek zamiast średnika. Tym razem funkcja używa jednego argumentu. Operator : powoduje, że zakres obejmuje komórki od A1 do B3.
suma(A1:B3;C5:D6) – dwa argumenty. Wynikiem będzie suma liczb od A1 do B3 + C5 do D6.
Funkcja
ile.liczb(A1:B3;C5) – pracuje z dwoma argumentami. Wynikiem działania funkcji będzie ilość liczb znalezionych w obszarze A1 do B3 i w pojedynczej komórce C5.
Funkcja
licz.jeżeli(zakres; kryteria)
licz.jeżeli(A1:C5; “>2”) - zakres nie wymaga komentarza. “>2” czyli “licz tylko jeżeli liczba jest większa od dwa”. Inne przykładowe warunki: “<2” - mniejsze; “<=2” - mniejsze lub równe, “<>2” - różne od dwa.
Funkcja
jeżeli(test; prawda; fałsz)
jeżeli(A1<60;2;3) – jeżeli wartość w A1 jest mniejsza od 60 wynikiem będzie dwa, jeżeli test okaże się fałszywy (liczba będzie większa od 60) wynikiem będzie 3. Jeżeli potrzeba przeprowadzić dodatkowy test można użyć zagnieżdzonej funkcji (zamiast użycia konkretnej wartości fałsz) :
jeżeli(A1<60;2;jeżeli(A1<70;3;4)) itd...
Funkcje można łączyć w dłuższe wyrażenia, np.
średnia(A1:B5) matematycznie oznacza sumę liczb z zakresu A1:B5 podzieloną przez ich ilość; można to przedstawić w następujący sposób:
suma(A1:B5) / ile.liczb(A1:B5)
Aby odnaleźć liczbę zmiennych tekstowych w danym zakresie można obliczyć ilość niepustych komórek i odjąć komórki, które są liczbami:
ile.niepustych(A1:B5) – ile.liczb(A1:B5), czyli wszystko – liczby = tekst
Przy przeciąganiu/kopiowaniu komórek w inne miejsca dochodzi do automatycznej zamiany adresów, np. w poniższej tabeli C1 jest iloczynem A1*B1. Przy przeciąganiu C1 w dół kolumny C pojawią się kolejno iloczyny A2*B2 i A3*B3.
|
|
A |
B |
C |
|---|---|---|---|
|
1 |
2 |
10 |
20 |
|
2 |
4 |
20 |
80 |
|
3 |
6 |
30 |
180 |
Takie zachowanie zazwyczaj jest pomocne. Istnieją jednak sytuacje, w których użytkownik chciałby odwoływać się zawsze do konkretnej komórki, np. kiedy trzeba przemnożyć wszystkie liczby przez stałą wartość znajdującą się w jednej komórce, tak jak w tabeli poniżej:
|
|
A |
B |
C |
|---|---|---|---|
|
1 |
2 |
10 |
20 |
|
2 |
|
20 |
40 |
|
3 |
|
30 |
60 |
Kolumna C jest wynikiem mnożenia kolumny B przez stałą wartość A1, czyli wpisy w C powinny wyglądać tak:
|
=A1*B1 =A1*B2 =A1*B3 |
a nie |
=A1*B1 =A2*B2 =A3*B3 |
|---|
Jak widać argument A1 nie powinien się zmieniać kolejno na A2, A3, ...
Litera A nie stanowi w tym przypadku problemu – i tak się nie zmienia. Aby zablokować numer wiersza należy w C1 wpisać:
=A$1*B1
Znak $ blokuje składową znajdującą się bezpośrednio za nim. Można również blokować jednocześnie kolumnę i wiesz ($A$1), lub samą kolumnę ($A1). W przestawionym wyżej przykładzie blokowanie kolumny miałoby sens gdyby C1 była przeciągana w prawo (zamiast w dół), gdyż tylko wówczas litera A byłaby automatycznie zamieniana na B,C,D,...
Opracował Karol Kreński